ભારત સરકાર દ્વારા ૨૦૨૫માં પાસપોર્ટ મેળવવાની અને નવીકરણ કરવાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને ડિજિટલ બનાવી દેવામાં આવી છે. હવે તમે ઘરે બેઠા ઓનલાઇન અને ઑફલાઇન બંને રીતોથી ઝડપી રીતે પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી શકો છો. આ લેખમાં આપણે સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા જાણીશું—પસંદગી પ્રમાણે નવી અરજી, રીન્યૂઅલ, માઇનર માટે ખાસ માર્ગદર્શન અને વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs) પણ સમજીશું.

🔹 ઓનલાઈન પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવાની પગલાવાર પ્રક્રિયા (પક્ષે – પુખ્ત વયના લોકો માટે)

પગલું 1: રજીસ્ટ્રેશન કરો

• ઓનલાઈન પોર્ટલ પર જાઓ: [passportindia.gov.in]
• “Register Now” પર ક્લિક કરો
• યૂઝરનેમ, ઈમેઈલ, જન્મતારીખ, મોબાઈલ નંબર દાખલ કરો
• ઈમેઈલ પર મળેલા લિંક દ્વારા ખાતું એક્ટિવ કરો

પગલું 2: લૉગિન કરો

• યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ દ્વારા વેબસાઇટ પર લૉગિન કરો

પગલું 3: અરજી ફોર્મ ભરો

• “Apply for Fresh Passport/Re-issue of Passport” પસંદ કરો
• તમારી વ્યક્તિગત વિગત, સરનામું, પિતાનું નામ, જન્મતારીખ વગેરે ભરો

પગલું 4: ફી ભરવી

• ઓનલાઇન પેમેન્ટ વિકલ્પ:
  • ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ
  • નેટ બેન્કિંગ
  • SBI ચાલાન

પગલું 5: અપૉઇન્ટમેન્ટ બુક કરો

• નજીકના Passport Seva Kendra (PSK) અથવા Post Office PSK (POPSK) પસંદ કરો
• ઉપલબ્ધ તારીખ અને સમય પસંદ કરીને અપૉઇન્ટમેન્ટ બુક કરો

પગલું 6: જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર રાખો

• ફોર્મનું પ્રિન્ટઆઉટ
• આધાર કાર્ડ/વોટર ID/ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ
• સરનામા પૂરાવા
• જનમ સર્ટિફિકેટ (જો જરૂરી હોય તો)
• ચુકવણીની રસીદ

પગલું 7: PSK/POPSK ખાતે હાજર રહો

• અહીં તમારી તસવીર, ફિંગરપ્રિન્ટ અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી થશે
• પછી તમારું અરજી પ્રક્રિયા શરૂ થશે

🔹 ઑફલાઇન પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયા

પગલું 1: નજીકના PSK/POPSK માં જાઓ

• અરજી ફોર્મ મેળવો અથવા ડાઉનલોડ કરીને પ્રિન્ટ કાઢો

પગલું 2: ફોર્મ ભરો

• અંગત વિગતો, સરનામું, ઓળખની વિગતો ઉમેરો
• જરૂરી દસ્તાવેજો જોડો

પગલું 3: ફી ચૂકવો

• આધારિત રસીદ સાથે ફી જમા કરો (અધિકારિક રીતે SBI ચાલાન દ્વારા)

પગલું 4: PSK/POPSK માટે અપૉઇન્ટમેન્ટ મેળવો

• PSK અધિકારી તરફથી અપૉઇન્ટમેન્ટ તારીખ મેળવવી

👶 માઇનર પાસપોર્ટ માટે અરજી કેવી રીતે કરવી?

ઉમર: ૧૮ વર્ષથી ઓછા બાળકો માટે

જરૂરી દસ્તાવેજો:

• બાળકનો જન્મ સર્ટિફિકેટ
• માતા/પિતાનો ઓળખ પુરાવો (આધાર કાર્ડ, પેન કાર્ડ, પાસપોર્ટ વગેરે)
• સરનામાનું પૂરાવું
• Annexure D (માતાપિતાના સંમતિ પત્ર)
• બંને માતા અને પિતાના હસ્તાક્ષર

નોંધ:

• બાયોમેટ્રિક જરૂરી નથી
• બાળક માટે પિતા કે માતાની હાજરી PSK પર જરૂરી છે
• ઓનલાઇન અને ઑફલાઇન બંને રીતથી અરજી કરી શકાય છે

♻️ પાસપોર્ટ રીન્યૂ કરવા માટે પ્રક્રિયા

ક્યારે રીન્યૂ કરવું:

• જો પાસપોર્ટ ૧ વર્ષમાં પૂરું થતું હોય
• જો પાનાં પૂર્ણ થઈ ગયા હોય
• જો પાસપોર્ટ ગુમ થયો હોય કે ફાટી ગયો હોય

રીન્યૂ કરવાની સ્ટેપ્સ:

1. પોર્ટલ પર લૉગિન કરો
2. “Re-issue of Passport” પસંદ કરો
3. જૂના પાસપોર્ટની વિગતો દાખલ કરો
4. ફી પેમેન્ટ કરો
5. PSK/POPSK માટે અપૉઇન્ટમેન્ટ બુક કરો
6. જૂના પાસપોર્ટ અને જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે હાજર રહો

📄 જરૂરી દસ્તાવેજોની યાદી

💰 ફી માહિતી (૨૦૨૫)

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. પાસપોર્ટ ક્યારે મળે છે?

• નોર્મલ પ્રક્રિયા: ૭–૧૫ દિવસ
• તત્કાલ પ્રક્રિયા: ૩–૫ દિવસ

2. આધાર કાર્ડ વગર અરજી કરી શકાય છે?

• હા, અન્ય ઓળખ દસ્તાવેજો જેમ કે પેન કાર્ડ, વોટર ID પણ ચલાવે છે

3. પાસપોર્ટ ગુમ થવાથી શું કરવું?

• નિકટની પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR કરાવવી
• FIR નકલ સાથે PSK/POPSK જઈને અરજી કરવી

4. માઇનર પાસપોર્ટ કેટલા વર્ષ માટે વેલિડ હોય છે?

• ૫ વર્ષ કે ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધી (જે પહેલું આવે)

5. PSK પર શું લઈ જવું જરૂરી છે?

• ફોર્મ પ્રિન્ટ
• પેમેન્ટ રસીદ
• ઓરીજિનલ દસ્તાવેજો અને ઝેરોક્સ કોપી
• જૂનો પાસપોર્ટ (રીન્યૂ માટે)

✅ સમાપ્તી

૨૦૨૫માં ઓનલાઈન પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવા અને તેને રીન્યૂ કરવી એક સરળ અને ઝડપી પ્રક્રિયા બની ગઈ છે. જો તમે યોગ્ય દસ્તાવેજો સાથે આગળ વધો, તો ઘરમાં બેસી હોવા છતાં પણ થોડા જ દિવસોમાં તમારું પાસપોર્ટ તૈયાર થઈ શકે છે.